പ്രഭാതചിന്ത / എഎം യാസിര്
ഇന്ന് ലോകം യുദ്ധങ്ങളെയൊക്കെ കണ്ടറിഞ്ഞത് മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയാണ്. പക്ഷെ, ഗാസയിലെ യുദ്ധത്തില് സത്യം നേരിട്ടറിയീക്കാന് ജീവന് പണയം വച്ചവരെ തന്നെയാണ് അക്രമികള് ആദ്യം ലക്ഷ്യമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. 2023 ഒക്ടോബറില് യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം ഗാസ മേഖല ലോക മാധ്യമചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പരുക്കന് മരണഭൂമിയായി മാറി. കമ്മിറ്റി ടു പ്രൊടക്റ്റ് ജേര്ണലിസ്റ്റ്സ് (CPJ) പ്രകാരം 2025 സെപ്റ്റംബര് 1 വരെ കുറഞ്ഞത് 189-ഓളം പത്രപ്രവര്ത്തകരും മാധ്യമ തൊഴിലാളികളും കൊല്ലപ്പെട്ടു – ഒരു യുദ്ധത്തില് മാധ്യമ പ്രവര്ത്തകര് കൊല്ലപ്പെടുന്നതിലെ ഏറ്റവും ഉയര്ന്ന നിരക്കാണിത്.
വാര് റൂം തന്ത്രത്തിന്റെ അനിവാര്യ ഘടകമായി വാര്ത്താവിനിമയ നിയന്ത്രണമാണ് ഇസ്രായേല് സ്വീകരിച്ചതെന്ന് ‘പ്രസ’് സ്വാതന്ത്ര്യ സംഘടനകള് ഉച്ചത്തില് പറയുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമപ്രവര്ത്തകരെ സ്വതന്ത്രമായി ഗാസയിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കാതെ, ചിലരെ മാത്രം സൈനിക എസ്കോര്ട്ടോടെയാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. അവര്ക്ക് സ്വതന്ത്ര റിപ്പോര്ട്ടിംഗിനോ സാധാരണ ഗാസക്കാരോട് സംസാരിക്കാനോ അനുവാദമില്ല. അതിനാല് തന്നെ ഗാസയ്ക്കുള്ളിലെ സ്വദേശികളായ മാധ്യമപ്രവര്ത്തകരാണ് ലോകത്തിന്റെ കണ്ണും ചെവിയും. അവരുടെ മേല് ഭീകരവാദ ബന്ധം ചാര്ത്തി് നിര്ബാധം കൊലപാതകങ്ങളും അറസ്റ്റ്-പീഡനങ്ങളും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് ദിനപത്രം ഗാര്ഡിയന് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നത്.
കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച (2025 ഓഗസ്റ്റ് 25) ഖാന്യൂനിസിലെ നാസര് ആശുപത്രിക്കു നേരെയുണ്ടായ ഇരട്ട വ്യോമാക്രമണത്തില് രക്ഷാപ്രവര്ത്തനത്തിന് ഓടിയെത്തിയവരോടൊപ്പം അഞ്ച് മാധ്യമപ്രവര്ത്തകരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. അതിനു മുന്പ് അല്-ഷിഫാ ആശുപത്രിക്കടുത്ത് അല് ജസീറയുടെ നാല് മാധ്യമപ്രവര്ത്തകര് വെടിയേറ്റ് മരിച്ചതും അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിഷേധങ്ങള്ക്ക് ഇടയാക്കി. ഡബിള് ടാപ്പ് രീതിയിലുള്ള ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങള് യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളുടെ പരിധിയിലാണെന്ന് വിദഗ്ധര് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നുണ്ട്.
ഈ കൊലപാതകങ്ങള്ക്ക് ഒരേ സമയം മനുഷ്യത്വം തുളുമ്പുന്ന കഥകളുമുണ്ട്. അല്-ഖാല്ദി, അനസ് അല്-ഷരീഫ്, മുഹമ്മദ് നൗഫല്, മുഹമ്മദ് ക്വ്റൈക എന്നിവരുടെ കുടുംബങ്ങള് പറയുന്നത് – കാമറയ്ക്കപ്പുറം ഇവര് മാതാപിതാക്കളും കൂട്ടുകാരും സമൂഹത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയും ആയിരുന്നുവെന്നതാണ്. രക്തവും ചാരവും മാത്രം പകര്ത്താതെ കരുണയ്ക്കും ആര്ദ്രതയ്ക്കും പാടുപെടുന്ന ജനങ്ങളുടെ മാനവികത ലോകത്തിനു മുന്നില് തുറന്നുവയ്ക്കാനായിരുന്നു അവരുടെ ശ്രമം.
ഇതിനെതിരെ ലോകമാധ്യമങ്ങള് മൗനം പാലിച്ചില്ലെന്നത് ഒരു പ്രതീക്ഷയാണ്. 2025 സെപ്റ്റംബര് 1-ന് 50-ഓളം രാജ്യങ്ങളിലെ 250-ല് കൂടുതല് മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങള് കറുത്ത മുന്ക്കവറുകളുമായി – വാര്ത്താ വെബ്സൈറ്റുകള് ബ്ലാക്ക്ഔട്ട് പ്രകടനവുമായി – സംയുക്ത പ്രതിഷേധം നടത്തി. അവര് ഉയര്ത്തിയ ആവശ്യങ്ങള് രണ്ടെണ്ണം:
അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമപ്രവര്ത്തകര്ക്ക് ഗാസയില് സ്വതന്ത്ര പ്രവേശനവും ഗാസയില് നിന്നു രക്ഷപ്പെടുന്ന പത്രപ്രവര്ത്തകര്ക്കു സുരക്ഷയുമാണ്.
യുദ്ധനിയമങ്ങള് വ്യക്തമാണ്:
മാധ്യമപ്രവര്ത്തകര് സിവിലിയന് പദവിയിലാണ്, അവരെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത് നിരോധിച്ചതാണ്. പക്ഷെ, നിയമങ്ങളുടെ അക്ഷരാര്ത്ഥം കാക്കുന്നത് ആരാണ്?. അതാണ് ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ പരീക്ഷ. ഗാസയില് വാര്ത്തയുടെ സ്രോതസ്സ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കെട്ടിടങ്ങള് പൊളിയുമ്പോള്, യാഥാര്ഥ്യം കൊണ്ടടക്കുന്ന ചെറിയ മൊബൈല് ഫോണുകളുടെ ക്യാമറകള് മാത്രമാണ് ശേഷിക്കുന്നത്. അവ പിടിച്ചെടുക്കാന് കളമൊരുക്കുന്ന വിലയാണ് ഈ യുവാക്കളും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളും നല്കിയിരിക്കുന്നത്.
ഇതോടെ നമ്മുടെ ലോക മനസാക്ഷിയുടെ നേര്ക്കാണ് ചോദ്യമുയരുന്നത്: നമ്മള് കാണുന്ന ചിത്രങ്ങള് ഒരെതിര്വശത്തിന്റെ പ്രചരണം എന്ന് മുദ്രകുത്തി മാറ്റിനിര്ത്തുമ്പോള്, യഥാര്ത്ഥത്തില് ആരുടെ പദ്ധതിക്കാണ് നാം കളം ഒരുക്കുന്നത്? മാധ്യമപ്രവര്ത്തകന്റെ മരണം ഒരു തലക്കെട്ട് മാത്രമല്ല; അത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന കുറ്റമാണ്. സത്യത്തെ കാണാതാക്കുന്ന ഓരോ ബോംബും നാളെ നമ്മളെ തന്നെയാണ് അന്ധരാക്കുക.
പ്രാദേശിക മാദ്ധ്യമപ്രവര്ത്തകര് – ഗാസയിലോ കാശ്മീരിലോ മണിപ്പൂരിലോ – ഒക്കെ ഒരേ അപകടത്തില് ജീവിക്കുന്നു: സത്യത്തെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ അപകടം. അവരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാന് നിയമങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും മതിയാവില്ല; ലോകമാധ്യമങ്ങളുടെ കൂട്ടബോധവും വായനക്കാരുടെ ജാഗ്രതയുമാണ് അവര്ക്കുള്ള യഥാര്ത്ഥ കവചം. വാര്ത്ത കാണണം, കാണാന് അനുവദിക്കണം – ഇത് ഒരു എഡിറ്റോറിയല് മുദ്രാവാക്യമല്ല, മനുഷ്യാവകാശമാണ്.
ഇതിനാല്, ഗാസയിലെ മാധ്യമപ്രവര്ത്തകരുടെ പേരുകള് വായിക്കുകയും ഓര്ക്കുകയും ചെയ്യണം. പേരുകള് ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകളല്ല; സത്യത്തിന്റെ ജീവചരിത്രങ്ങളാണ്. അവരുടെ ക്യാമറകള് നിലച്ചിടത്ത്, നമ്മുടെ കണ്ണുകള് തുറക്കണം. അതാണ് വാര്ത്തയുടെ കടമ, അതാണ് നമ്മുടെ കടമ.